Dode Zee

De Dode Zee is het laagst gelegen meer ter wereld. De Dode Zee bevindt zich tussen de Jordaanvallei in het noorden, en de Wadi Araba in het zuiden en ligt op de grens van Jordanië, de Westelijke Jordaanoever van Palestina en Israël. De oppervlakte is ervan 1020 km². De waterspiegel van de Dode Zee ligt 423 meter onder zeeniveau, waarmee het de laagst gelegen plek op het aardoppervlak is. Deze waterspiegel blijft dalen.

Ontstaan:
De Dode Zee is een onderdeel van een 'lekkende' transformbreuklijn die loopt van Turkije tot en met de Straat van Tiran, en daar aansluit op de openende breuklijn van de Rode Zee. De Arava-vallei en Jordaanvallei maken deel uit van deze 'Dode Zee'-transformbreuklijn. Het meer kreeg waarschijnlijk de naam Dode Zee omdat door de hoge concentratie van mineralen er geen direct zichtbare levende wezens in voorkomen (wel microscopisch). Het meer is de afvoerbasis van een groot stroomgebied, bestaande uit gedeelten van Oost-Israël, West-Jordanië, Zuidoost-Libanon, Zuidwest-Syrië en het gehele oosten van de Westelijke Jordaanoever van Palestina. Het instromende water verdampt grotendeels en daardoor wordt het meer een depot van mineralen. De concentratie zout is met 33 procent zo hoog, dat een mens er zonder moeite in blijft drijven. De concentratie van mineralen en het aanhoudende opdrogen van de Dode Zee hangen samen met het ontstaan van het Lasanmeer (of Lashonmeer), waar de Dode Zee een overblijfsel van is. Het water in het Lasanmeer stroomde naar binnen via de Jizreël-vallei en het meer besloeg een gebied van het huidige Tiberias tot en met de Arava (steppe) van Sodom.

Vervuiling:
Door grote Israëlische chemische bedrijven is er van 1970 tot nu grote milieuschade aangericht. Met industrieel radioactief afvalwater zijn bronnen en beken bij de Dode Zee verontreinigd en er zijn mineralen uit de Dode Zee onttrokken. Het huidige vergiftigingsniveau is honderd keer hoger dan toegestaan.

Daling van de waterspiegel:
De waterspiegel daalt, waardoor ook de wateroppervlakte voortdurend kleiner wordt, met als laatste ontwikkeling het opdrogen van het zuidelijk bassin van de Dode Zee (er wordt nog water ingepompt voor fosfaatwinning in Jordanië en Israël en toerisme bij Ein Bokek, Israël). Doordat in Israël, Jordanië, Libanon, Palestina en Syrië steeds meer water wordt onttrokken aan het Meer van Tiberias, de Jordaan en toevoerende rivieren is het niveau van het meer de laatste decennia snel gedaald.

Plaatselijke stijging van de waterspiegel:
Een ander deel van de Dode Zee heeft juist te kampen met ongewenste stijging van de waterspiegel. Veel van het zout slaat neer op de bodem van de zee. De grote zoutmassa die daardoor is ontstaan doet het waterpeil stijgen met zo'n 20 centimeter per jaar.

Toerisme:
Een kuur in de Dode Zee zou heilzaam zijn voor bepaalde huidaandoeningen. Er zijn enkele kuurdorpen, waaronder Ein Bokek, voor huidziekten als psoriasis en vitiligo. Niet ver van de Dode Zee liggen de archeologische en historische plaatsen Qumran, En Gedi en Massada. Sodom is een van de belangrijkste winningsplaatsen ter wereld van kalium en andere mineralen. Aan de Jordaanse zuidzijde van de Dode Zee is een soortgelijk complex.

Terug naar het reisverslag