Reisverslag Israël

door Guido Driesen
Reis route

Tips:

Voorwoord

Agri-reizen, een van de afdelingen van de Boerenbond organiseerde een reis naar Israël. Deze Israël-reis was enkel toegankelijk voor leden van de boerenbond. Na een vakantie van 3 weken in Amerika (1980) zou dit een volgende belangrijke vakantie worden. Het was een begeleide reis met een Nederlandstalige Joodse gids.

naar boven

Dag 1: Vertrek in Zaventem - Aankomst in Tel Aviv - transfer naar Jeruzalem


The Shalom Jerusalem Hotel We werden verwacht aan de balie van Agri-reizen op de luchthaven van Zavemtem ten laatste om 10u15. De vlucht SN 203 naar de Ben-Gurion luchthaven in Tel Aviv vertrok om 11u00. Er was een maaltijd aan boord voorzien. Om 16u15 plaatselijk tijd landen we in Tel Aviv. Na de strenge controles werden we onthaald door onze plaatselijk gids, Paula Meijler. Met de bus ging het dan verder naar The Shalom Jerusalem Hotel in Jeruzalem. Het is ongeveer 1u40 reizen. Het hotel ligt op een prachtige locatie hoog op een berg, op slechts 10 min rijden van het stadscentrum van Jeruzalem en dicht bij het Holocaustmonument Yad Vashem. De kamers bieden uitzicht op Jeruzalem. We logeren in een zeer mooie en grote kamer. Spijtig dat ik vergeten ben om er een foto van te maken. Het winkelcentrum Malcha en het medisch centrum Hadasa bevinden zich beide in de buurt van het hotel. Het openbaar vervoer stopt pal voor het hotel, en biedt een verbinding met het stadscentrum van Jeruzalem. Het restaurant serveert een Israëlisch ontbijtbuffet, en een koosjere lunch en diners. In het hotel zullen we enkel het ontbijt en soms het avondmaal nuttig. Het hotel is prachtig ingericht. Het koosjere avondmaal is in elk geval al heerlijk. We kijken al uit naar het ontbijt morgen.


naar boven

Dag 2: Jeruzalem

Programma: In de voormiddag bezoeken we de Scopus berg. We gaan tevoet langs het heiligdom Dominus Flevit, waar een misviering voorzien is, naar de Hof van Olijven of Gethsemane en een bezoek aan de Gethsemane-Kerk of de Kerk van alle Naties.

In de namiddag rijden we naar de Zionberg. Bezoeken we aan het Cenakel, de zaal van het Laatste Avondmaal en daaronder het graf van Koning David, de St-Pieter in Gallicantu, de kerk van Petrus' verloochening en het kraaien van de haan. We vervolgen onze weg te voet om via het Kidrondal naar het Tempelplein binnen de oude stadsmuren te wandelen.

Eigen ervaring: Vandaag begint onze ontdekkingstocht door
Jeruzalem. Het is een heerlijk weertje voor onze 1ste dag. Omdat er in de toeristische plaatsen nogal veel zakkenrollers rondlopen spreken we mer onze gids Paula een wachtwoord af. Na onderling overleg wordt gekozen voor Oesje, de film rond het personage Kamiel Spiessens van Chris Van den Durpel. Door haar ervaring als gids kent zij de meeste zakkenrollers. Dus als we tijdens haar uitleg het woord "Oesje" horen betekent dit dat er zakkenrollers in de buurt zijn; oppassen dan. Met de bus rijden we naar de Scopus berg.

Zicht vanaf Scopusberg De Scopusberg maakt deel uit van een keten van koepelvormige kalksteenheuvels met 3 toppen. De Scopusberg, de Berg der Ergernis of de Berg van het Verderf en de 3de in bijbel gewoonlijk de Olijfberg genoemd. Het uitzicht strekt zich uit tot ver buiten de stadsgrenzen. Het uitzicht op de oude stad en de lijfberg is prachtig. Het heuvelachtige Jeruzalem valt echt op. De Scopusberg is niet bijbels relevant, maar geschiedkundig het geen onbelangrijke rol gespeeld door zijn strategische ligging zoals: het kampement van de romeinen in 70 na Chr, uitgangspunt van de belegering van Jeruzalem door de kruisvaardes, de onafhankelijksoorlog in 1948 en de 6 daagse oorlog in 1967. Op de Scopus berg is ook een Britse militaire begraafplaats gevestigd.

We wandelen in een rustig tempo naar Dominus Flevit (Latijnse benaming voor 'de meester weent'). Volgens de bijbel weende Jezus op deze plaats van De Olijfberg toen hij in Jeruzalem aankwam en de vernietiging van de 2de Tempel van Salomon voorspelde. De Dominus Flevit-kerk is een van de jongste kerken van Jeruzalem. Eind 19de eeuw was deze plek eigendom van de Franciscanen. Zij voerden hier archeologische opgravingen uit. Zo ontdekten ze een Byzantijns klooster en een kleine kerk uit de 5de eeuw. Over deze ruïnes werd de huidige kerk gebouwd in 1955. Een groot venster in de westelijke muur biedt een schitterend uitzicht op de oude stad. De kerk is gebouwd naar een ontwerp van de Italiaanse architect Antonio Barluzzi. De kerk heeft de vorm van een traan en op de hoeken staan kruiken in de vorm van een traan. De misviering die voor ons voorzien is laat ik aan mijn verbij gaan. Ik wandel een beetje in de buurt en geniet van het uitzicht.

Zicht vanaf Olijfberg De Hof van Getsemane is volgens het Nieuwe Testament de plaats waarin Jezus de nacht voor zijn kruisiging een paar uren doorbracht. Getsemane is Aramees voor oliepers. In de bijbelse tijd was het een olijfbomenboomgaard op de Olijfberg. De olijfbomen in de tuin bleken echt even oud te zijn als Jezus Christus. Na het Laatste Avondmaal begaf Jezus zich met de apostelen Petrus, Jacobus en Johannes naar deze hof om er te bidden. De apostelen waren erg moe en vielen telkens weer in slaap. Een engel vertoonde zich aan Jezus. Hierna werd hij gearresteerd. Op de foto links is Getsemane gezien vanaf de Olijfberg; links/midden is de gouden koepel van de Russisch-orthodoxe Kerk van Maria Magdalena, rechts is de Dominus Flevitkerk te zien.

Gethsemane-Basiliek of de Kerk van alle naties is gefinancierd door verschillende landen, vandaar de naam van de kerk. De façade van de kerk bestaat uit een rij pilaren met daarboven een enorme moderne mozaïek die Jezus voorstelt als band tussen God en de mensen. In de kerk worden stenen bewaard waarop Jezus die nacht gebeden zou hebben in de nacht van zijn kruisiging. We zijn in Israel dus eten we volgens hun wetten; dus koosjer eten.. Een van de voorschrijften is dat je geen koffie met melk mag drinken in de kamer/zaal waar je vlees eet. Dit is enige wat ik onthouden heb van de ingewikkelde uitleg van onze gids. Dus daarom is er 's morgens bij het onbijt geen melk bij de koffie. Koosjer of niet ik vind het eten lekker.

Na het eten rijden we naar de De Zionsberg. Hier is ook een katholieke begraafplaats waar Oskar Schindler begraven ligt. We wandelen naar het Cenakel, de zaal van het laatste avondmaal. Waar die zaal precies lag, wordt niet gezegd door de evangelisten. Maar al heel lang zeggen christenen dat deze plaats lag op Zion. Onder het Cenakel bevindt zich het graf van Koning David. Maar veel geleerden beweren dat deze koning elders begraven is. Het graf van David wordt vereerd sinds de 12de eeuw. Eerst door christenen, in de late middeleeuwen door moslims en sinds 1948 ook door Joden. Aan de uitgang kan je de trap naar het dak nemen waar je een prachtig uitzicht hebt.

De St-Petrus in Gallicantu of Kerk van het Hanengekraai is een rooms-katholieke kerk. Volgens de overlevering zou Petrus hier tot 3 maal toe Jezus verloochend hebben, zoals Jezus van tevoren had voorspeld. Volgens de overlevering zou op deze plaats het huis van de hogepriester Kajafas hebben gestaan, waar Jezus gevangen heeft gezeten. De huidige kerk is in 1931 gebouwd, op de plaats waar ook in de Byzantijnse tijd een heiligdom heeft gestaan. Bij opgravingen werden tombes gevonden waarin Jezus gevangen zou zijn gehouden. In de benedenkerk beelden drie schilderijen het verloochening, het berouw en het herstel uit. Vlak bij de afdaling naar de ‘diepe put’ staat een beeld van Jezus die gebonden wordt. In de hof aan de noordzijde van de kerk vindt zich een bronzen monument dat de verloochening van Petrus uitbeeldt. Naast de hof is ook een trap uit de Herodiaanse tijd. Deze vormde een deel van de weg met treden tussen de fraaie wijken in de bovenstad en de wijken voor het gewone volk in de benedenstad, waar zich 2 belangrijke plekken met water bevonden: de Gihon bron en de Vijver van Siloam. De kans is groot dat ook Jezus wel eens over deze weg gelopen heeft.

Kidrondal We vervolgen onze weg te voet om via het Kidrondal (ook wel het dal van Josafat genoemd) naar het Tempelplein binnen de oude stadsmuren te wandelen. Het Kidrondal ligt aan de oostelijke rand van Jeruzalem, tussen de Tempelberg en de Olijfberg. In het Kidrondal zal volgens de overlevering het Laatste Oordeel plaatsvinden. Volgens ons gids is de Kidronvallei doorgaans droog maar in de winter kunnen zware slagregens het dal onder water zetten. De bodem van de vallei ligt nu 15 meter hoger dan in het begin van onze jaartelling. Het was een leerrijke en mooie dag. Wat vooral opviel waren de vele militairen, een mitrailleur nonchalant over de schouder bungelend en jonge kinderen die bedelen. Er werd door onze gids uitdrukkelijk gevraagd om ze niks te geven. Ze werken in opdracht en alles wat je geeft moeten ze afdragen aan hun opdrachtgevers.

naar boven

Dag 3: Jeruzalem, Joodse gedeelte - namiddag Bethelem

Programma: Na het ontbijt brengen we een bezoek aan het Joodse deel van de oude stad, de klaagmuur, de Tempelberg en de Omar- en Al Aksa-moskee. Vervolgens bezoeken we de Basiliek van het H. Graf aan de Litostrotos (Lithostrotos). Litostrotos is de Griekse naam van een stenen verhoging, waarop de rechterstoel van Pontius Pilatus stond en vanwaar deze stadhouder een vonnis over Jezus van Nazareth velde. Bethesda waar Jezus de lamme genas en aan de St-Anna kerk, gebouwd op het geboortehuis van St-Anna, de moeder van Maria.

In de namiddag bezoeken we Bethelem. We rijden naar het herdersveld waar de herders de geboorte van Christus vernamen en brengen een bezoek aan de geboortegrot en de daarboven gebouwde geboortebasiliek, de oudste nog in gebruik zijnde kerk ter wereld.

Eigen ervaring: We rijden met de bus naar
De Joodse wijk. Het regent een beetje waarbij onze gids, wanneer zij een koppel orthodoxe Joden ziet wandelen: "man met een zwarte hoed met plastieke hoes erover, dan zijn 6 kinderen en als laatste zijn vrouw", de volgende opmerking maakt: "hij had beter de plastieke hoes ergens anders overgeschoven dan over zijn hoed." Zij zegt dat dit een van de vele opmerking zijn die orthodoxe te horen krijgen. Er heerst een soort apatie tegen deze bevolkingsgroep van de andere Joden. Het is niet zo druk deze morgen, maar de aanwezigheid van militairen valt nu wel goed. op. Na een wandeling door het oude gedeelte komen we aan bij de De Klaagmuur. Klaagmuur Zonder gids kan je al snel verdwalen door een doolhod ven kleine steegjes. Alvorens we mogen gaan klagen worden we grondig bekeken door de soldaten en worden mannen en vrouwen gesplitst. Het is niet druk aan de klaagmuur. De mannen krijgen een keppeltje op. Het dragen van de keppel is een teken van eerbied voor God. Het geplaveide plein voor de muur is door een hek in tweeën gedeeld. Mannen bidden aan de linkerkant van het hek en vrouwen prevelen aan de rechterkant hun gebed en leggen hun handen op de muur.

RotskoepelDe weg naar De Tempelberg is niet te missen, meestal staan er rijen bezoekers te wachten. Maar het is nog vroeg. De Tempelberg is een bijzondere plek. Toen de islam zich begon te verspreiden, werden hier de Al Aqsa-moskee en de Rotskoepel gebouwd. De gouden koepel van het dit oogverblindende bouwwerk schittert in het zonlicht. Alleen moslims mogen de Koepel van de Rots of de Al-Aqsa-moskee betreden. Niet-moslims mogen alleen buiten de gebedstijden de buitenkant van de gebouwen bekijken. Het een indrukwekkende plek, met een indrukwekkende moskee.

De Heilige grafkerk is het Heiligste van het Heiligste in Jeruzalem. Ondanks dat de kerk reeds om 5 uur 's morgens open is kan het soms toch druk zijn. Veel drukte was er niet enkel bij de toegang van de kapel van het Heilige Graf is het aanschuiven. Allemaal op een rijtje en hup vooruit je kreeg geen tijd om eens goed rond te kijken. De verantwoordelijke joegen de mensen vooruit, slavendrijvers in mijn ogen. De kerk vind ik binnen niet mooi, te veel versieringen. Op het dak van de kerk bevindt zich de 9de statie van de kruisweg, de overige 5 bevinden zich in de kerk.

De Westelijke Jordaanoever – waarin Bethlehem ligt – vormt samen met de Gazastrook de staat Palestina. Sinds 1967 is dit gehele gebied bezet door Israël. Hoe dit conflict precies is ontstaan is voor veel mensen niet helemaal duidelijk en gaat ver terug. Wij rijden met de bus van Jeruzalem naar Bethlehem en terug. Het is belangrijk om altijd je paspoort en visumpapiertje mee te nemen wanneer je van Jeruzalem naar Bethlehem reist. Op de grens vinden controles plaats. Omdat we met een Israelische gids ging alles nog al vlot vooruit.

De geboortekerk in Bethlehem staat op de plek waar Jezus zou zijn geboren. Het is het meest bekende bouwwerk in Bethlehem en een bijzondere plek voor met name de christenen. Een echte bedevaartplek waar mensen urenlang in de rij staan om dé plek te kunnen aanraken. Ook hier werden we als ezels vooruit gejaagd ook al was het niet echt druk. Toch is het de moeite om de kerk binnen te gaan. We wandelen, net buiten Bethlehem, naar de plek waar de herders de engelen zouden hebben gezien. Op deze plek staan nu twee kerken; een orthodoxe en een katholieke. Leuk om er een beeld van te hebben, maar een grote indruk laat deze plek niet op mij. Spijtig dat we niet meer van Bethlehem mochten zien.

naar boven

Dag 4: Jeruzalem, Via Dolorosa, Yad Vasthem Memorial

Programma: We starten met het volgen van de Via Dolorosa, de kruisweg van Jezus, van de burcht van Antonia met lisostrotos naar de kerk van het heilige Graf, Eucharistieviering. In de namiddag bezoeken we de maquette van de 2de tempel van Jeruzalem, de Ein-karem-kerk, gebouwd boven de grot waar Johannes de Doper werd geboren. We vervolgen onze weg naar het Yad Vashem Memorial op de Herzberg, het indrukwekkende monument ter herdenking van de 6 milj Joodse slachtoffers van nazi-terreur. Nadien wandelen door de buurt van de Knesset, het israelische parlement. Vooral de Menora, de zevenarmige kandelaar die symbool staat voor Israel trek er de aandacht.

Via Dolorosa Eigen ervaring: Normaal zouden wij vertekken bij de burcht van Antonia met het Lisostrotos (= Grieks, Gabbatha in het Aramees). Christenen denken dat het de plaats is van het proces van Jezus vóór zijn kruisiging. Waarschijnlijk is Herodes's Palijs is de juiste locatie. Maar we zijn met z'n allen vroeg opgestaan om bij de
Via Dolorosa aan de 1ste statie te starten. Overal zijn er kerkjes en kapelletjes die op de plaats van een van de staties van de kruisweg staan. Er zijn vele punten waar iets te zien of iets historisch is gebeurd. Op bordjes, de kruiswegstaties, staat aangegeven wat Jezus op weg naar zijn kruisiging onderweg heeft gedaan. De straat liep vol mensen, sommigen aan het bidden, anderen aan het zingen, maar allemaal hadden ze hun pastoor of pater bij. Erg indrukwekkend als je je voorstelt hoe dit geweest moet zijn. Alleen het lopen door de smalle straatjes is een ervaring op zich. Voor onze groep was er een Eucharistieviering voorzien. Ik heb dit aan mij voorbij laten gaan en ben naar de Arabische markt geweest. Daar heb ik meer gezien dan in de bijkerk waar de mis werd gedaan.

Na het middagmaal gingen we eerst naar de maquette van de 2de tempel van Jeruzalem. De joodse tempel stond in Jeruzalem en was het middelpunt van de ceremoniële joodse eredienst. De naam die in de Tenach gegeven wordt voor het tempelgebouw is Beit Adonai vertaald 'Huis van Adonai'. Om de naam van God niet onnodig uit te spreken, is de gebruikelijke Hebreeuwse naam voor de tempel Beit Hamikdash, 'Huis van het Heiligdom' (alleen de tempel te Jeruzalem wordt zo genoemd). Volgens de joodse overlevering waren er 2 tempels, die beide waren gebaseerd op het ontwerp van de tabernakel en beide werden verwoest. De 1ste tempel werd verwoest in 586 v.Chr. door de troepen van Nebukadnezar II, koning van het Babylonische rijk. De 2de tempel in 70 n.Chr. door de troepen van van Titus, keizer van het Romeinse rijk. De respectievelijke verwoestingen van de twee tempels worden als de belangrijkste keerpunten in de Joodse geschiedenis worden gezien. Beide verwoestingen worden herdacht op Tisja be'Aaw. Het enige restant, de Westmuur, is archeologisch bewezen als deel van de 2de tempel.

Op het terrein van het Israel museum bevindt zich de maquette, hoe de 2de Tempel en de stad Jeruzalem er 2000 jaar geleden uitzagen. Oorspronkelijk werd die in 1964 aangelegd naast het Holy Land Hotel in Jeruzalem. Daar moest het miniatuurstadje echter weg vanwege huizenbouw. De nieuwe locatie bij het Israël Museum is beter geschikt. De maquette bevindt zich naast het Heiligdom van het Boek. Dat is het gebouw in het Israël Museum waar de Dode Zee rollen worden bewaard. Het model is zodanig aangelegd, dat bezoekers het van alle kanten goed kunnen bekijken. De maquette geeft je een zeer goed beeld hoe Jeruzalem er in die tijd uitzag. We nemen weer de bus voor onze volgende bezoeken nl. Ein Kerem en Basiliek O-L-Vrouw-Boodschap

Ein Kerem is een sfeervol heuveldorp dat bekend is vanwege de eeuwenoude heilige plekken. Zo vind je hier de Johanneskerk, met een grot waarin de heilige zou zijn geboren, en de Mariabron, waar Maria water zou hebben gedronken. In de smalle dorpsstraten vind je galerieën en winkels met handbeschilderde tegels en sieraden. Ein Kerem telt ook enkele gezellige cafés en stijlvolle mediterrane restaurants. De kerk van Sint Johannes de Doper is een katholieke kerk en behoort tot de Franciscaanse orde. De kerk werd gebouwd op de plaats waar Johannes de Doper werd verondersteld te zijn geboren. Het was kalm in deze mooie kerk. Aan de buitenkant is er een mooie beschilderering. Binnen in deze kerk ook zeer mooi en goed onderhouden en er ligt een zeer mooie vloer.

De laatste loodjes, het was al een goed bezette dag tot nu toe. Nog een bezoek aan het Yad Vashem Memorial en nadien wandelen door de buurt van de Knesset, het Israelische parlement. Het Yad Vashem Memorial is indrukwekkend. Iedereen is muisstil bij de uitleg van onze gids. Hoe is het mogelijk dat mensen dit elkaar kunnen aandoen. Ik kan hier enkel denken aan de uitdrukking MensDom en DierenRijk want er zijn geen andere woorden voor. We wandelen rustig verder naar de Knesset. Het is stil in de groep. Iedereen is nog onder de indruk van het Yad Vashem Memorial.

Onze gids geeft een zeer goede uitleg over de Knesset, het Israelische parlement, en de verkiezingen in Israel. Ook over de Menora, de zevenarmige kandelaar die symbool staat voor Israel, weet ze veel te vertellen. Moe maar tevreden wandelen we terug naar het hotel waar ons weer een zeer goede maaltijd werd voorgeschoteld. Diegene die koffie met melk wilden moesten zich naar een andere zaal begeven, conform de koosjer voorschriften.

naar boven

Dag 5: Dag excursie naar de Dode Zee

Programma: We brengen een bezoek aan het fort van Massada, waar de joodse verzetsstrijders 3 jaar weerstand boden tegen de romeinse veroveraars en in 73 v Chr. liever massaal zelfmoord pleegden dan zich over te geven. Eventueel bezoeken we ook Qumram, de puinen van de Esseniërs-stad waar in 1947 de Dode-Zee-rollen werden gevonden. Bezoek aan de Ein Gedi met zijn zoetwaterbronnen, gelegenheid om te zwemmen.

Eigen ervaring: Door een dubbele boeking in het hotel moest een deel van de groep overnachten in een ander hotel. Wij hoorden tot die groep. Dit betekende een aanpassing van het programma voor onze groep. Daar ons hotel bij de Dode Zee lag, reden wij met de andere groep niet naar de Dode Zee, maar konden wel Qumram bezoeken Daar het Hod Hotel nabij de Dode zee ligt kunnen wij 's avonds in de Dode Zee gaan zwemmen.

Massada Een van de meest roemruchte saga's in de lange geschiedenis van Israël is die van het heldhaftige verzet tegen de Romeinse overheersers in het
Fort van Massada. Het fort is een zeer indrukwekkende. Wij gingen te voet naar boven naar de enorme ruïne. Onze gids gaf een zeer korte naar degelijke uitleg over de gebeurtenis van het fort. We kregen nog een half uurtje de tijd om rond te lopen en de uitzichten op de Dode Zee en de omgeving was prachtig. Dit fort heeft op mij een enorme indruk gemaakt.

De bijbelse oasis Ein-Gedi, een van de woestijnnederzettingen van de stam Juda en de plaats waarheen David vluchtte voor koning Saul, ligt aan de over van de dode zee met zijn zoetwaterbronnen. Een kibboets, zoals Ein Gedi is een collectieve landbouwnederzetting in Israël. De 1ste kibboets werd in 1909/10 opgericht door Oosteuropese joden, 10 jaar voor het begin van het Britse mandaat over Palestina. De kibboets waren de verregaande toepassing van socialistische principes. Zowel mannen als vrouwen werden, zolang er niet sterk gemechaniseerd was, ingezet bij de zware fysieke arbeid in de landbouw. Van kleding (in extreme gevallen) tot woning was vrijwel alles gezamenlijk bezit. Kinderen woonden van zeer jongs af aan in leefgroepen in kinderhuizen. Alle maaltijden werden gezamenlijk genoten. Een verantwoordelijke gaf meer uitleg bij de werking van de kibboets. De vismaaltijd in de kibboets was van een uitstekende kwaliteit.

Na de maaltijd werden we gesplitst. Wij reden naar Qumram en de rest naar de Dode Zee. Onze gids vertelt dat er getwijfeld wordt of de samenleving in Qumran iets met de Dode Zee-rollen te maken had. Er wordt gesuggereerd dat de rollen uit de tempel van Jeruzalem afkomstig waren en in de woestijn in veiligheid gebracht toen een Romeinse belegering van Jeruzalem onafwendbaar leek. Van de honderden gevonden boekrollen zijn er maar 12 waar één en dezelfde hand aan gewerkt heeft, wat er volgens hen op wijst dat de meeste niet in Qumran zijn vervaardigd. Wie weer komt de waarheid ooit boven.

Na het bezoek aan Qumram rijden we naar het hotel. Alvorens te gaan zwemmen in de Dode Zee was er een korte uiteenzetting over de Dode Zee en dan het avondmaal. Na een zeer goede maaltijd doken we met z'n allen in de Dode Zee. Het is een apart ervaring om in deze zee te "zwemmen". Je moet jezelf enkel drijvend houden, want anders slik je een dosis zoutwater. Na de zwempartij is het belangrijk dat je lang en goed doucht om het zout weg te spoelen.

naar boven

Dag 6: Jericho - Meer van Tiberias - Capernaum - Tabgha

Programma:Na het ontbijt nemen we afscheid van Jeruzalem en reizen via Jericho doorheen de vallei van de Jordaan in noordelijke richting naar het meer van Galilea, ook wel het meer van Tiberas genoemd. We bezoeken Capernaum, de plaats waar Jezus lering plaatsvond, met de oude synagoge en de kerk gebouwd op de plaats waar Jezus woonde.

We brengen een bezoek aan de Berg der Zaligsprekingen. Te voet dalen we af naar de Kerk van de aanstelling van Petrus als hoofd van de H. Kerk, om even verder naar de plaats van het wonder van de broodvermenigvuldiging in Tabgha. Op deze plaats is er de Eucharistieviering. Nadien volgt er nog een boottocht op het meer van Galilea en een rondrit door de Golanheuvels om tenslotte ons hotel te bereiken. We overnachten in Hotel Maagan in Jordan Valley.

Eigen ervaring: Na het ontbijt rijden we naar
Jericho, ook wel dadelstad genoemd, waar we weer samenkomen met de groep die van Jeruzalem komt. Jericho ligt vlak bij de Jordaan en de Dode Zee. Jericho wordt bestuurd door de Palestijnse Autoriteit aan wie Israël het in 1994 heeft overgedragen. We bezoeken de Berg van Verzoeking, waar Jezus 40 dagen en nachten heeft gevast en op proef gesteld is door de duivel. Via de trap gaan we de berg op. In Tel-es-Sultan zijn de oudste fundamenten van de stad te zien. De toren van Jericho was een 8,5 meter hoog stenen structuur, gebouwd rond 8000 v.Chr. Het is een van de oudste stenen monumenten van de mensheid.

We rijden door de Vallei van de Jordaan en stoppen aan de plaats waar Jezus werd gedoopt. De Jordaan wordt vaak genoemd in de Bijbel. In het boek Jozua trekken de Israëlieten, na de woestijnreis, de Jordaan over om het Beloofde Land binnen te trekken. In de evangeliën wordt beschreven dat Jezus in deze rivier werd gedoopt door Johannes de Doper. Dit zou gebeurd zijn bij Betanië. Veel mensen laten zich dopen in de rivier.

We rijden verder naar Capernaum. een aan een hoofdweg naar Syrië gelegen welvarende Joodse stad gedurende de Romeinse tijd. Hier bezoeken we de ruine van Byzantijnse kerk, gebouwd boven het vermeende huis van de apostel Petrus waarboven nu een cirkelvormige kerk opgericht is. We gaan verder naar de Berg der Zaligsprekingen. Op de top bevindt zich de achthoekige kapel van de Kerk van de Berg der Zaligsprekingen. Volgens de traditie de plaats waar Jezus de bergrede uitsprak. De in 1937 gebouwde kerk is omringd door een klooster met zuilengalerij. We dalen af naar de Kerk van de aanstelling van Petrus als hoofd van de Kerk. Met het Primaatschap van Petrus wordt binnen de Rooms-Katholieke Kerk het leerstuk bedoeld, volgens welk de bisschop van Rome (de paus) de opvolger en plaatsbekleder is van de apostel Petrus. Belangrijk zijn de sleutels die Christus aan Petrus zou hebben gegeven. Mede door deze sleutelmacht wordt Petrus binnen de Katholieke Kerk beschouwd als de "primus inter pares" onder de apostelen. Hij werd daarom Eerste der Apostelen genoemd.

Broodvermenigvuldiging Op de plaats van het wonder van de broodvermenigvuldiging in Tabgha is een Eucharistieviering voorzien. Zoals de vorige laat ik deze viering ook aan mij voorbij gaan en verken ik de omgeving. In Tabgha herinnert een eenvoudige maar sfeervolle kerk aan de befaamde wonderen van de broden en de vissen. Het oorspronkelijke kerkje uit de 4de eeuw werd gebouwd boven op een nog oudere kapel met een prachtige mozaïkvloer. De huidige kerk is gebouwd in basiliekvorm met een middenschip en 2 zijschepen. Naast de kerk is een oude stenen trap naar de oever van het meer.

We hebben een heerlijk boottochtje op het meer van Galilea of Tiberias gehad. De stilte op het meer is indrukwekkend. Onze gids vertelde ons het verhaal over Jonas en de vis die hem opslokte en weer teruggaf en de wandeling van Jezus over het water. Niemand van ons was vrijwilliger om het ook eens te proberen. Rondom het meer liggen stranden en verschillende toeristische trekpleisters.

Door de Golanhoogten (Golan, Hoogten van Golan, Golanvlakte of Golanhoogvlakte), een heuvelachtig gebied op de grens tussen Libanon, Syrië, Jordanië en Israël rijden we naar Hotel Maagan in Jordan Valley, waar we overnachten. De Romeinen duidden het gebied aan als Gaulanitis. In de oudheid was Golan een stad gelegen in de streek Basan ten oosten van het Meer van Tiberias en ten noorden van de Jarmuk.

naar boven

Dag 7: Nazareth - Akko

Programma: Langs Kana, waar Jezus water veranderde in wijn, rijden we naar Nazareth. We maken er kennis met de heilige plaatsen zoals de nieuwe Rooms-katholieke basiliek van de Boodschap van Maria, de grote het huis van Jozef, de Mariabron, de synagoge en het Grieks-Meichietisch Seminarie.

We nemen het middagmaal in Nes-Amim, een internationale christelijke leefgemeenschap waar men o.a. rozen (voor de export) en avocado's kweekt. Er is tevens een hotel en jeugdherberg. Na het middagmaal bezoek we Akko, de kruisvadersstad. Ze is tevens een van de oudste steden ter wereld. We bezoeken er de oude ondergrondse stad.

Eigen ervaring: We vertrekken vroeg vandaag. Het wordt weer een drukke dag. We stoppen even in Kana. Hier was het eerste wonder van Jezus. Dat is heel merkwaardig. Grote godsdienstige leiders trokken zich juist terug uit het alledaagse leven en zij riepen hun volgelingen op hen te volgen in de eenzaamheid, zoals de Esseense leiders deden in de woestijn bij de Dode Zee."Tijdens een bruiloft zei de moeder van Jezus: "Ze hebben geen wijn meer". Wat later zei Jezus tegen de bedienden: "Vul de vaten met water". Toen de ceremoniemeester het water dat wijn geworden was, proefde, wist hij niet waar die vandaan kwam. Veel koppels komen hier een 2de maal trouwen omdat het wonder zich op een bruiloft gebeurde.

We rijden verder tot de ruïne van Zippori, een opgegraven Romeinse stad, niet zo heel ver van Nazareth, die werd gebouwd ten tijde van Jezus. Ooit woonden ermeer dan 40.000 mensen, waaronder rabbijnen, romeinen en gehelleniseerde joden, is nu een enorme archeologische vindplaats in het Zippori National Park in Beneden-Galilea. De grote Joodse rechtbank die bekend staat als het Sanhedrin bevond zich in Zippori en haar belangrijkste bewoner was Rabbi Judah Hanasi, samensteller van de Misjna, een centrale Joodse tekst die nog steeds wordt bestudeerd. Heden ten dage blijven er enkel de hoofdstraten over. Er is zoveel te zien in Zippori, waaronder synagogen, herenhuizen, een Romeins theater, grafgrotten, een waterreservoir, een winkelboulevard en de overblijfselen van een kruisvaardersfort. Het park is echter vooral bekend om zijn vele oude mozaïeken, waarvan de bekendste ongetwijfeld de mozaïekgeleerden de Mona Lisa van Galilea noemen. Onderzoekers geloven dat het gezicht van de jonge vrouw bedoeld was als Venus, de Romeinse godin van de liefde. Het mozaïekwerk is veel fijner gedetailleerd dan veel andere mozaïeken uit die tijd. Het op een na belangrijkste mozaïek is gevonden in een gerestaureerde villa uit dde 3e eeuw. In Israel ¨worden alle archeologische sites ook beschouwd als nationale parken.

Huis van Jezus Het joodse gezin woonde in het dorp Nazareht in de provincie Galilea.
Nazareth ligt in een vallei, bij een vrij hoge heuvel. Het huidige Nazareth lig rond de Kerk van de Aankondiging uit 1955. Het straatbeeld wordt bepaald door pelgrims. De stad is grotendeels moslim. Over de jeugd van Jezus staat weinig in de Bijbel. Het huis van Jezus zou deels opgetrokken uit muren van leem en steen en werd uitgegraven uit een rotsachtige helling. Uit de veelheid van gegevens die door de apostel Lucas in die periode verzameld zijn, heeft hij de geschiedenis in Nazaret opzettelijk vóór aan geplaatst bij zijn evangeliebeschrijving. Jezus is zijn openbare optreden waarschijnlijk niet begonnen in de kleine synagoge van Nazareth. De Bijbel verhaalt dat de jonge Jezus naar joods gebruik op de 8ste dag werd besneden en werd opgedragen aan God in de tempel. We bezoeken Basiliek O-L-Vrouw-Boodschap. Het interieur valt op door zijn elegantie en verfijning; hier vind je keramische reliëfs, mooie mozaïeken en prachtige fresco's. In de nabijheid van deze kerk bevindt zich nog een opmerkelijk gebouw - de kerk van de aartsengel Gabriël. De bouw van deze kerk vond plaats in de 17de eeuw. Deze religieuze faciliteit is gelijkwaardig aan de tempel op het gebied van schoonheid en grandeur.

De orthodoxen hebben ook hun eigen kerk van de annunciatie, die wat verderop ligt, omdat ze geloven dat de annunciatie gebeurde aan de bron. Onder de kerk is er nog steeds de bron waar Maria en Jezus vermoedelijk dagelijks water uit geput hebben. Nazaret had in de tijd van Jezus geen stadspoort en ook geen muren. Als iemand belangrijke zaken had te regelen werd daarom gekozen voor het pleintje voor de bron. Dat was een plek om elkaar te ontmoeten en om zaken te doen. Volgens de traditie is de engel Gabriël ook daar aan Maria verschenen. Dat is mogelijk maar we weten het niet. Zeker is dat de engel in Nazaret tot Maria gezegd heeft: "Wees gegroet, gij begenadigde, de Heer is met u".

De Synagogekerk is een kleine christelijke kerk in het hart van Nazareth, bekend onder deze naam vanwege een traditie die beweert dat het hetzelfde gebouw was dat in de tijd van Jezus de dorpssynagoge was. Boven de deuropening staat een ingebed bord: "de synagoge". Het bezoek aan het Grieks-Meichietisch Seminarie sluit de drukke voormiddag af. Moderne decoratieve muurschilderingen dekken de muren en de plafonds van de bovengrondse constructie gebouwd in de 18de eeuw. De iconostase verbergt het altaar uit het zicht, in overeenstemming met de Oosters-orthodoxe traditie. Het graf van de stichter van de kerk kan worden gezien langs de noordelijke muur.

Nes Ammim is een christelijke gemeenschap in het westen van Galilea in Israël. Het dorp is in 1963 gesticht door Nederlandse en Zwitserse christenen met steun van een Israëlische jood. Het doel van Nes Ammim was om na de Holocaust de relatie tussen christenen en het Joodse volk te herstellen; een nieuw begin op basis van gelijkwaardigheid en respect voor de levensovertuiging van de ander. Het uitgangspunt daarbij was dat de wortels van het christendom in het jodendom liggen. Omdat we bij een christelijke gemeenschap eten is het deze middag geen koosjer maaltijd. Daar bedoel ik helemaal niet mee dat koosjer eten niet lekker is, integendeel.

De stad met zijn oude stadsmuren en de kanonnen uit de napoleontische tijd, zijn haven kerken en oriëntaalse bazaar, is nog steeds een van de schilderachtigste plaarsen in Israël. We bezochten eerst de ondergrondse stad van Akko en daarna konden we de bovengrondse stad vrij bezoeken. De resten van de christelijke stad sluimerden ondergronds tot de jaren ’90 van de vorige eeuw. In 1994 ontdekken archeologen een tunnel onder Akko. Het blijkt een tunnel te zijn van de ridderorde der Tempeliers, gebouwd om van hun fort in de stad naar de zee te komen. Onder de citadel van Akko hebben archeologen de afgelopen jaren doorlopend opgravingen gedaan. Ze vonden er een complete kruisvaardersstad die werd gebruikt door de Orde der Hospitaalridders.

De vissershaven van Akko is schilderachtig. Kleurrijke bootjes, die kabbelen op het water en wat een schitterend uitzicht. De citadel is gebouwd door de Ottomanen en kijkt uit over de stad. Het bouwwerk deed dienst als fort en later ook als gevangenis. De soek is een levendige markt in de smalle straatjes waar je van alles kan kopen. Verse vis, souvenirs voor na je vakantie, kruiden, parfum en ga zo maar door. Er heerst een gezellige sfeer.

naar boven

Dag 8: Tel Aviv - vertrek naar huis

Programma: Na het ontbijt ontruimen we de kamer, het zit erop. We rijden naar Tel Aviv maar onderweg stoppen we nog in Caesarea, bezoeken er de uitgebreide opgravingen van de Romeinse haven, aquaduct en het gerestaureerde Romeinse amfitheater. Na het middagmaal rijden we naar de Ben Gurion-luchthaven in Tel Aviv. Onze vlucht vertrekt om 17u45 en komt aan om 21u20

Eigen ervaring: Bij opgravingen in de oude stad
Caesarea vond men een steen waarop de naam 'Pontius Pilatus' staat. De archeologische bevestiging van het bestaan van de gouverneur die Jezus veroordeelde tot de dood op een kruis. Tegenwoordig is de stad uitgegroeid tot een mondaine badplaats waar toeristen de meest uiteenlopende watersporten kunnen beoefenen. bezoeken er de uitgebreide opgravingen van de Romeinse haven, aquaduct en het gerestaureerde Romeinse amfitheater

De controle op de luchthaven is zeer streng. Eerst werd onze bagage gecontroleerd. De agent vroeg of ik Frans of Engels sprak. Spijt kon ik op dat "moment" alleen Duits. Geen probleem men had er ook Duitssprekende agenten. Dus verder in het Duits, gelukkig heb ik 15 jaar in Duitsland gewoond en spreek ik goed Duits. Men had een foto van de inhoud van ons koffer en de politie was vooral geïnterreesd in een rond doosje, een bom? Het was het doosje met schoenpoets. Toen kwamen de vragen, waar waren we geweest, waren we in bezet gebied geweest, hadden we met Palesteinen gesproken, natuurlijk onze chauffer was een Paslestein, kenden we inwoners in het bezette gebied. Dan kwam er een verrassende vraag: was het jonge meisje dat nu bij de groep was ook vertrokken in Brussel en was zij de hele tijd bij de groep gebleven. Je moet weten dat we bestonden uit een groep met een leeftijd tussen de 40 en 60 jaar en daarbij 1 meisje van 26 jaar, zij was de dochter van een meereizend koppel. De Israeli vonden dit raar. Ook het meisje werd streng ondervraagd.

naar boven

Nawoord



Groeten
Lut en Guido

naar boven